×

هشدار

JUser: :_بارگذاری :نمی توان کاربر را با این شناسه بارگذاری کرد: 93
پنج شنبه, 06 دی 1397 00:03

محمود سریع‌القلم: عشق و حکمرانی

نوشته شده توسط

آیا می شود این دو را باهم تلفیق کرد؟

در جوامع غربی، اصطلاحی تحت عنوان “Civil Servant”، (خدمت گزاران مدنی) وجود دارد. به عبارت دیگر، کسانی که با دلبستگی و تعلق خاطر به کشور و مردم خود خدمت می کنند. نزدیک ترین مصادیق به این گروه در ژاپن و کشور های اسکاندیناوی یافت می شوند. چگونه می شود گروه و طبقه مجریان یک کشور از بهترین، سالم ترین، قابل اتکاءترین و کارآمد ترین افراد باشند؟ کدام افکار و مکانیزم های حقوقی، آن ها را به یک شبکه ی جوابگو تبدیل می کند؟ چگونه می توان خدمت گزارانی تربیت کرد که در باطن خود عاشق جامعه و کشور خود باشند و خیلی لزومی به دستگاه های عریض و طویل برای نظارت بر عملکرد آن ها وجود نداشته باشد؟ چگونه می توان گروهی در حکمرانی داشت که ضمن آنکه خوب زندگی می کنند، با دقت و کارآمدی کشور را مدیریت کنند و به شکوفایی وطن عشق بورزند؟

با یک مصداق، نکات تئوریک فوق را عملیاتی می کنیم. ژاپن با جمعیتی حدود ۱۲۷ میلیون نفر، نزدیک به ۴٫۴ میلیون نفر خدمت گزار خاص و عمومی دارد. خاص به معنای مدیران ارشد و عمومی به معنای کارمندان دولت مرکزی و دولت های محلی. اکثریت مطلق این افراد از دانشگاه های برتر ژاپن و به ویژه دانشگاه توکیو فارغ التحصیل شده اند. اما نکته حائز اهمیت این است که مفهوم “خدمت گزار” در فرهنگ ژاپنی جدید نیست و به طور ویژه به دوره ی Tokugawa (1603-1868) بر می گردد. تکامل کاری و صنفی این گروه در امپراطوری میجی (۱۹۱۲-۱۸۶۸) تحقق پیدا کرد ؛ گروهی که مسئولیت مدیریت بر امور مالیاتی و ساختار عمرانی و جلوگیری از وقوع جرائم را پیدا می کردند و خود را مامورین مورد اعتماد برای جلب اعتماد مردم می دانستند. از دوره میجی برای آنکه این گروه از بهترین و با دانش ترین افراد باشند، امتحان ورودی گذاشته شد و اولین امتحان برای استخدام گروه ویژه خدمت گزاران مدنی و آریستوکراسی مدرن، در سال ۱۸۸۸ انجام شد. از قدیم، ماهیت این گروه بر اساس “بهترین های” ژاپن و Meritocracy (شایسته سالاری) بوده است. در دوران پس از جنگ دوم، دانشگاه توکیو و فارغ التحصیلان آن، مظهر این گروه شاخص برای مدیریت کشور بوده است. به عنوان مثال در سال ۲۰۰۹ تعداد ۲۲۱۸۶ نفر در امتحان ورودی به دستگاه اجرایی ژاپن شرکت کردند، ۱۴۹۴ نفر مصاحبه شدند و ۶۶۰ نفر رسما استخدام شدند. عضوی از این مجموعه بودن در جامعه و فرهنگ ژاپن، پرستیژ بسیار دارد و عامه مردم آن ها را صادق، امین، و متعهد به منافع ملی و مصالح جامعه می دانند.

وقتی دولتی در ژاپن تغییر می کند، تنها وزیر است که در وزارتخانه جا به جا می شود. تمام مجموعه در جای خود می ماند. وزیر که فرد سیاسی و نماینده دولت است، با مشورت این افراد نسبتا ثابت زیر مجموعه خود ،که شرایط را مطالعه کرده و نظر می دهند، دیدگاه ها و سیاست های پیشنهادی خود را به هیات دولت و پارلمان می برد و آن سیاست باید تایید اکثریت پارلمان را داشته باشد. خدمت گزاران مدنی و آریستوکراسی ژاپنی، افراد سیاسی نیستند؛ فقط موضوعات را بررسی کرده و به فرآیند های تصمیم گیری مساعدت می بخشند. این افراد پس از استخدام، مراحل رشد را در سازمان ها و وزارت خانه ها طی می کنند و به مراتب بیش از سیاستمداران احترام عمومی دارند. هرچند بعضا در میان آن ها، افراد متخلفی پیدا شده، ولی اکثریت مطلق این گروه همچنان از راستگویی، درستکاری و امانت داری بهره مند هستند. جالب توجه اینکه این افراد در هر سطحی که قرار می گیرند، حقوق و مزایای آن ها در سطوح مترادف با بخش خصوصی تقریبا مساوی است و می توانند زندگی خوب و متوسطی را تشکیل دهند. در مقام مقایسه، سیستم آمریکا بسیار متفاوت است. با تغییر دولت، دستگاه اجرایی در اختیار اولویت ها و سیاست های دولت جدید قرار می گیرد و اگر به عنوان مثال قبلا طرفدار یک قرار داد هسته ای بوده است، حالا باید مخالفت کند. خدمت گزاران مدنی در اختیار دولت ها قرار می گیرند. Paul Volker رئیس بانک مرکزی آمریکا در دوره رونالد ریگان در کتاب جدید خود:

 Keeping at It: The Quest for Sound Money and Good Government

می گوید حضور گسترده لابی ها و موسسات تحقیقاتی (Think Tanks) جایگزین سیستم های قدیمی تصمیم سازی و تصمیم گیری در دستگاه اجرایی دولت آمریکا شده است. عموما سیستم های اروپایی هم مثل ژاپن هستند. آنچنان تفاونی میان (مکرون) Macron و (اولاند) Hollande در فرانسه نیست چون آریستوکراسی فرانسه مصالح ملی را برای هر رئیس جمهوری شکل می دهد و خود را سیاسی نمی داند. هرچند ممکن است در بعضی موضوعات به واسطه انتخاب یک دولت، تغییراتی رخ دهد اما جهت گیری ها عموما تداوم دارد. بی دلیل نیست که سیاست خارجی ژاپن و کشور های اروپایی از تداوم و ثبات بیشتری (Consistency) برخوردار است.

دو سوال کلیدی، جایگاه خدمت گزاران مدنی ژاپن را بهتر ترسیم می کند.

سوال الف: وضعیت قرار داد اجتماعی در ژاپن چیست؟ شاید بالای ۹۰ درصد ژاپنی ها در هر جایگاه، مقام و موقعیت اقتصادی و جغرافیایی که قرار داشته باشند از زندگی، جهان، کشور، هویت، نظام اقتصادی، ماهیت حکومت، وظایف دولت، رویکرد های سیاست خارجی، دین و باور ها، اشتراک و اجماع دارند. به عبارت دیگر جامعه ژاپن همانند منطقه اسکاندیناوی از تفاهم بسیار بالایی در قرار داد اجتماعی برخوردار است. جایگاه با پرستیژ و عملکرد مثبت آریستوکراسی، انعکاس این قرار داد اجتماعی ۹۰ درصدی است. خدمت گزاران مدنی، هدایت کشور را در دست دارند و با بررسی ها و مطالعات دائمی، به سیاست مداران مشورت می دهند. توسعه یافتگی ژاپن مدیون این روابط مثبت و متقابل میان آریستوکراسی و قرار داد اجتماعی است.

سوال ب: دولت، حکومت و آریستوکراسی به نفع چه کسانی کار می کنند و تصمیم می گیرند؟ به نفع اشتغال، صادرات و تامین اجتماعی. افزایش حقوق آریستوکراسی در ژاپن همیشه تابع سطح درآمد های دولت بوده است. با توجه به اینکه مدت ها نرخ رشد اقتصادی ژاپن ثابت بوده، بعد از ۲۴ سال و در سال ۲۰۱۶، پس از مذاکرات فراوان، دولت (شین زو) آبه (Abe) موافقت کرد که مجموعه خدمت گزاران مدنی از افزایش حقوق برخوردار شوند. این آریستوکراسی به قدری به وجهه خود در میان مردم اهمیت می دهد که وقتی بخش خصوصی با ۶۶٫۵ میلیون نفر نیروی کار، افزایش حقوق می دهد، آن ها هم به همان سطح از افزایش رضایت می دهند. این ساختار مبتنی بر احترام، اعتماد و تفاهم فلسفی و مدنی در سایه ثبات، قاعده مندی، و قانون مداری قابل تحقق است. دولت، ملت، خدمت گزاران مدنی، سندیکاهای کارگری و بخش خصوصی همه در یک شبکه ای از وابستگی های متقابل عمل می کنند. هیچ جزیره ی مستقلی وجود ندارد. قرار داد اجتماعی، اعتماد و قانون وقتی روان کار می کنند که عشق به کشور و عشق به “درست کار انجام دادن” در راهروهای قدرت متبلور باشد. اگر فقط پنج ساعت با یک ژاپنی وقت صرف کنید، به بسیاری از ابعاد روحی و فکری و خلقی و تخصصی او پی می برید.

عشق بر ستون صدق بنیان نهاده شده است. ریشه عشق در زلال بودن و شفاف بودن است. عشق، صدق و شفافیت مساوی هم هستند. شفافیتِ در قلب، با ارزش تر از شفافیتِ ناشی از بخشنامه است. امیر کبیر، ۴۵ ساله بود که به خاطر شفافیت به قتل رسید. جُرم او تلفیق عشق و حکمرانی بود. ۱۷۰ سال پیش، امیر کبیر، برای شکوفایی و پیشرفت کشور، ترک اختیار کرد. بی دلیل نیست که او به خاطر عشقی که به کشور داشت تنها با سه سال و سه ماه حکمرانی هم چنان با نامی نیک بر سر زبانهاست.

 

https://telegra.ph/sariolghalam-12-26

نظر دادن

لطفا دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید: